Our Story

Lake Ohrid is one of the oldest and deepest lake in Europe. It is shared between Albania and North Macedonia and is part of World Heritage List, protected by UNESCO. This page aims to protect this property through different projects. The first project was "Towards strengthened governance of the shared transboundary natural and cultural heritage of the Lake Ohrid region", co-funded by European Union and Albanian Ministry of Environment and implemented by UNESCO.
The actual project is titted: Evidence based campaign on protecting Lake Ohrid", implemented by DMO ALBANIA and supported by Co-Plan, through scheme: Financial Support to third parties in the framework of EU-Funded project: ENV.Net Factoring the environment portfolio for WB and Turkey in the EU Policy Agenda, financed by European UNION.

Wednesday, September 18, 2019

Veprimtaria humane ne pellgun ujembledhes te liqenit te Ohrit dhe ndikimi i tyre ne gjendjen mjedisore te liqenit te Ohrit



Liqeni i Ohrit është një liqen i thellë, oligografik me prejardhje tektonike dhe ndër 2-3 liqenet më të lashta në botë. Kjo ekzistencë e gjatë e liqenit ka lejuar zhvillimin e një ekosistemi të jashtëzakonshëm, i cili ruan një shkallë të mrekullueshme të biodiversitetit endemik. Nga ana objektive, Liqeni i Ohrit përfaqëson një dukuri natyrore të pakrahasueshme sipas kriterit (vii) të Direktivave Operative për Zbatimin e Konventës së Trashëgimisë Botërore. Duke ruajtur rreth 1,500 specie, dhe më shumë se 300 specie endemike, Liqeni i Ohrit mund të konsiderohet ndoshta si një ndër liqenet më me shumëllojshmëri në botë duke llogaritur edhe sipërfaqen e zonës.

Evoluimi i biodiversitetit jashtëzakonisht të pasur të Liqeni të Ohrit lidhet ngushtë me ekologjinë e tij të veçantë. Ashtu si në shumicën e liqeneve të tjera, ekologjia e Liqenit të Ohrit është një pasqyrim i pellgut ujëmbledhës dhe mjedisit të tij eko-klimatologjik. Prania dhe evoluimi i biodiversitetit të pasur të liqenit mbështetet nga rrjedha nënujore e ujit të freskët, të pastër e të pasur me oksigjen në liqen. Liqeni është ende mjaft oligografik, me një kthjelltësi prej 14m, por mesatarja e përqendrimit total të fosforit është rritur në 4.5 mg m-3.

Por pavarësisht kesaj, Liqeni i Ohrit po përjeton ndryshime të mëdha natyrore mjedisore rezultat i ndikimit antropogjen gjithnjë në rritje në vitet e fundit duke u kthyer në një burim shqetësimi. Ka disa të dhëna për një “krizë të frikshme të biodiversitetit” për shkak të ndikimeve të njerëzve të cilat janë grumbulluar përgjatë dhjetëvjeçarëve të fundit.

Aktualisht shqetësimet kryesore të ruajtjes për Liqenin e Ohrit përfshijnë ndikime të shumta që ndodhin ne pellgun e tij ujembledhes, perdorimin pa kriter të tokës, sidomos në zonën litorale, trysnitë nga veprimtari të paqendrueshme në bujqësi dhe pylltari, trysnitë nga veprimtaritë turistike dhe popullsia në rritje pranë kufirit ndarës ujor, speciet e huaja, degradimi i habitateve natyrore, si dhe ndryshimet e klimës globale.

Projekti “Evidence based campaign “Protecting Lake Ohrid”, zbatuar nga DMO ALBANIA, mbeshtetur nga Co-Plan permes thirrjes se granteve per mjedisin, financuar nga Bashkimi Europian, ka ndërmarë këtë investigim për të evidentuar ndotesit potenciale të ekosistemit te liqenit të Ohrit, rankimin e tyre, adresimin e problematikave tek piramida politikeberese në nivel qëndror dhe local si dhe tek të gjithë “grupet e interesit” në rajon, me qëllim jo vetem sensibilizimin e tyre, por edhe gjetjen e zgjidhjeve efektive duke lehtësuar përdorimin efektiv dhe të përgjegjshëm të burimeve natyrore në rajonin ndërkufitar rreth Liqenit të Ohrit, per te siguruar dhe garantuar kështu zhvillimin e qëndrueshëm të rajonit.

Investigimi përfshiu pjesen shqiptare te pellgut ujembledhes te liqenit te Ohrit, dhe në veçanti ne keto fusha prioritare:

-  Ndotja nga burimet pikesore – rezultat i veprimtarive apo aktiviteteve qe cojne ne rritje te sasise se fosforit e te metaleve te renda qe hyjne ne liqen prej tyre duke kercenuar seriozisht kushtet oligotrofike dhe cilesine e ujit te liqenit veçanerisht ne zonat bregliqenore.
-  Ndotja nga burimet difuze – rezultat i veprimtarive e praktikave menaxhuese te tokes urbane, bujqesise dhe pyjeve ne pellgun ujembledhes te liqenit te Ohrit te cilat ndikojne ne sasine e fosforit qe hyn ne liqen nga keto burime.

“Evidence based campaign “Protecting Lake Ohrid”
Investigimi synon qe permes ketij informacioni te detajuar dhe professional ti adresoje ne rruge te drejte problematikat e ketij ekosistemi sa unikal aq dhe delikat, të rrisë vetëdijen dhe njohuritë e palëve të interesuara lokale por jo vetëm, për të kontribuar në zvogëlimin e problemeve që rrezikojnë Liqenin e Ohrit për shkak të përdorimit dhe menaxhimit jo të qëndrueshëm të burimeve natyrore.

Tuesday, September 17, 2019

Ndotesit Potenciale ne burimet natyrore te liqenit te Ohrit


Gjetjet per ndotesit e Liqenit te Ohrit ne kuader te projektit e financuar nga Bashkimi European “Evidence based campaign “Protecting Lake Ohrid”.

Liqeni i Ohrit dhe pellgu ujembledhes i tij mbetet nje ekosistem vital me shume asete, pasuria dhe larmia e te cilave jane edhe arsyet kryesore pse njerezit kane zgjedhur te jetojne ne kete rajon. Kerkimet shkencore tregojne nje lidhje te qarte midis ekonomise dhe burimeve te shendetshme te liqenit te Ohrit.

Por studimet e kryera ne dy dekadat e fundit, kane argumentuar keto probleme shume serioze mjedisore qe kerkojne jo vetem evidentimin e tyre por dhenien edhe te alternativave per zgjidhjen e tyre. Keshtu :

Perqendrimet e fosforit ne pjese te caktuara te tij jane aq te larta sa qe mund te shkaktojne rritje te tepruar te algave te cilat fillimisht e kthejne ujin ne ngjyre te gjelber dhe me pas algat zene gjithe siperfaqen ujore prane bregut. Algat do te pengojne perdorimin e ujit per argetim (per te notuar, levizjen e varkave etj.) dhe do te pakesojne nivelin e oksigjenit, çka gje qe do sjelle ndryshime dramatike te jetes bimore e te peshkut ne liqen.

Fosfori i cili shkakton keto probleme vjen nga shkarkimet e ujërave te zeza dhe nga shpelarja e siperfaqeve bujqesore, pyjore dhe urbane. Sasia e fosforit qe futet ne liqen duhet te zvogelohet, per te patur nje ekosistem te shendetshem dhe nje shfrytezim sa me te kendshem te liqenit nga banoret dhe turistet qe frekuentojne kete zone.

- Prania e stoqeve te sterileve e te mineraleve ne pellgun ujembledhes ka shkaktuar rritjen e vazhdueshme te permbajtjes se metaleve te renda si Fe, Cu, Ni, Co dhe Cr ne ujin e liqenit dhe ne sedimentet e tij, çka perben nje rezik potencial per intoksikimin e botes ujore ne liqen. Disa nga keto metale jane biakumuluar te peshqit, zogjte dhe demtojne potencialisht shendetin e njerezve qe ushqehen me keto kafshe.

Meqenese keto metale infiltrojne ne ujërat nentokesore ato perbejne rrezik edhe per njerezit qe marrin ujin e pijshem nga keto zona. Nga pervoja e vendeve te tjera eshte vertetuar se marrja nepermjet ushqimit per nje kohe te gjate e ketyre metaleve dhe e metaleve te tjera qe hasen ne keto zona, ka shkaktuar efekte te tmerrshme ne shendetin e njerezve.

 Ka edhe probleme te tjera, (gjuetia pa kriter e peshkut dhe e zogjve, demtimi i disa zonave te shumimit te tyre, demtimi i burimeve ujore, lumenjve, tokes bujqesore apo ndryshimin e bregut te liqenit nga zhvillimi), si dhe te pasurive kulturore te rajonit, per te cilat duhet nje Plan Veprimi i cili parashtron menyrat per uljen e ndotjes nga keto elemente, identifikon strategji te pershtatshme per restaurimin e pjeseve te kontaminuara, si dhe rekomandon zgjidhje perkatese. 

Wednesday, September 4, 2019

Liqeni më i vjetër i Evropës ndikon klimën ne rajon prej 1.36 milion vjet.

Një artikull mjaft interesant nga Ben Long i Universitetit Wollongong tregon për zbulimet e një ekipi ndërkombëtar shkencëtarësh, i cili ka investiguar shtratin e Liqenit të Ohrit dhe ka identifikuar sesi liqeni më i vjetër në Evropë ka ndikuar prej 1.36 milion vjetësh mbi klimën në rajon, veçanërisht për rreshjet e shiut gjatë periudhes se dimrit. Të dhënat e mbledhura nga Liqeni i Ohrit do të mundësojnë të kuptuarit më mirë se si ndryshimi i klimës do të ndikojë në rajon në të ardhmen.
Perkthimi i artikullit origjinal:  

Dr Alexander Francke nga Shkolla e Tokës, Atmosferës dhe Shkencave të Jetës, Universiteti i Wollongong, Australi. Photo: Paul Jones, UOW



Duke analizuar bërthamat e sedimenteve nga shtrati i liqenit më të vjetër të Evropës, një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh  ka krijuar një histori të detajuar klimatike të Mesdheut veri-qendror që shtrihet per 1.36 milion vjet — dhe zbuloi mekanizmin e klimës që ka nxitur reshjet e dimrit në rajon.

Shkencëtarët, përfshirë doktor Alexander Francke nga Universiteti i Wollongong (UOW),  shpuan  shtratin e Liqenit të Ohrit, i cili shtrihet në kufirin e Shqipërisë dhe Maqedoninë e Veriut dhe mendohet se është liqeni më i vjetër në Evropë. Studimi u drejtua nga Profesori i Asociuar Bernd Wagner nga Universiteti i Këln dhe Dr. Hendrik Vogel nga Universiteti i Bernës.

Rezultatet e hulumtimit të tyre janë botuar në revistën shkencore prestigjioze Nature.

Duke furnizuar informacione shume te rrendesishme mbi faktorëe që kanë nxitur klimën e rajonit te Mesdheut në të kaluarën, të dhënat që ata mbledhin do të ndihmojnë shkencëtarët të modelojnë më saktë klimën e ardhshme të rajonit nën ngrohjen globale.

Shpimi u bë në 245 metra thellësi dhe arriti në një thellësi maksimale prej 568 metrash në sediment. Analizat zbuluan se Liqeni i Ohrit u krijua për herë të parë 1.36 milion vjet më parë dhe ekziston vazhdimisht që prej ate kohe. Pasardhja e gjerë e sedimentit lejoi studiuesit të rindërtojnë klimën gjatë gjithë historisë së liqenit në detaje të hollësishme.

Të dhënat gjeokimike dhe të dhënat e polenit tregojnë se reshjet e dimrit u rritën në rajonin mesdhetar veri-qendror gjatë periudhave të ngrohta, interglaciale. Gjatë këtyre intervaleve, simulimet e modelit klimatik tregojnë rritje të ciklogenezës (zhvillimin dhe forcimin e zonave me presion të ulët në atmosferë) mbi Detin Mesdhe gjatë verës dhe vjeshtës vonë duke çuar në reshje domethënëse më të larta të dimrit.

Klima mesdhetare karakterizohet nga vera të thata dhe dimra të lagësht, kështu që reshjet e dimrit janë thelbesore për popullsinë e rajonit dhe bujqësinë.

"Ne zbuluam një lidhje midis musonit afrikan dhe reshjeve të dimrit në rajonin e Mesdheut, domethene midis sistemeve klimatike tropikale dhe reshjeve në gjerësi mesatare mijëra kilometra larg," tha Dr. Francke, një studiues i studimit në Laboratorin Gjeokronologjik të Wotongong Isotope.

"Kurdoherë që rrezatimi diellor i ardhur nga dielli rritet në hemisferën veriore keni këtë migrim drejt veriut të sistemit të klimës tropikale dhe ne shohim rritje të reshjeve gjatë dimrit në Liqenin e Ohrit. Ne e shohim këtë mekanizëm vazhdimisht gjatë 1.3 milion viteve të fundit."

Gjatë këtyre periudhave më të ngrohta, lëvizja drejt veriut e sistemeve klimatike tropikale shkaktoi temperatura më të larta të sipërfaqes së detit në Mesdhe dhe rritje të avullimit, duke forcuar zhvillimin lokal të ciklonit në Mesdhe dhe forcimin e sistemeve të presionit të ulët të Atlantikut të Veriut që migrojnë drejt lindjes.

"Ky sistem klimatik do të ishte mjaft i qëndrueshëm gjatë verës dhe vjeshtës deri sa ulja e temperaturave në dimër dhe ajri i ftohtë nga veriu bën që i gjithë sistemi të bëhet i paqëndrueshëm dhe ky sistem me presion të ulët lëviz drejt lindjes drejt Gadishullit Ballkanik dhe promovon reshjet në muajt e dimrit , "Shpjegoi Dr. Franke.

Aktualisht ekziston një mospërputhje në modelet e klimës se si ngrohja globale do të ndikojë në klimën mesdhetare dhe, veçanërisht, si do të ndikojë në reshjet e dimrit: disa modele tregojnë rritje të reshjeve të dimrit, të tjerë tregojnë se dimri do bëhet më e thatë.

Dr Francke thotë se të dhënat e mbledhura nga Liqeni i Ohrit do të mundësojnë një kuptim më të mirë se si ndryshimi i klimës do të ndikojë në rajon. Sidoqoftë, për shkak se ndryshimet klimatike të kohëve të fundit të drejtuara nga njerezit kanë shkaqe të ndryshe nga ngrohjet e mëparshme, nuk është akoma e sigurt nëse do të çojë në një rritje të ngjashme të reshjeve të dimrit në Mesdhe.

"Ne duhet të jemi të kujdesshëm. Ne nuk mund t'i marrim këto rezultate dhe të themi se nëse nxehet në të ardhmen dhe nuk dihet nese do të ketë edhe më shumë reshje gjatë dimrit në Mesdhe", tha Dr. Francke.

"Disa modele klimatike po parashikojnë më shumë reshje dimërore por të tjerë po parashikojnë dimra më të thatë. Sidoqoftë, modeluesit e klimës tani do të jenë në gjendje të përdorin të dhënat që kemi mbledhur nga Liqeni i Ohrit për të përmirësuar modelet e tyre dhe për të zhvilluar parashikime më të sakta se çfarë do të ndodhë në të ardhmen." 

Burimi ne anglisht: Europe's oldest lake traces 1.36 million years of climate

Shenim: Te drejtat e autorit per gjithe materialet ne site i perket  Lake Ohrid Heritage

Per cdo kerkese bashkepunimi, ju lutem na kontaktoni       tek https://www.facebook.com/LakeOhridHeritage/