Tuesday, July 11, 2017

Lake Ohrid region World Heritage nomination file in progress

The State Party of Albania is progressing with the nomination file to for the extension of the World Heritage property the Natural and Cultural Heritage of the Ohrid region to the Albanian side of Lake Ohrid, which comprises one third of the lake.
Lake Ohrid, Photo: Ardian Fezollari
Albania’s Ministries of Environment and Culture confirmed that the EU-funded project Towards strengthened governance of the shared trans-boundary natural and cultural heritage of the Lake Ohrid region is now entering the final phase with the preparation of the nomination file. “We have worked very hard, and think that now the voluminous file is almost ready.” says the head of the Albanian expert team working on the file, Dr Spase Shumka, a hydrobiologist and professor at the Agriculture University, Tirana. It is hoped that the nomination file will be ready for submission to UNESCO by the Albanian authorities early next year.

The nomination extension file (also known as a major boundary modification) currently has over 100 pages and includes sections on the identification and description of the site, and most importantly, the justification for its inclusion on the World Heritage List. There are many interesting facts about the Lake Ohrid region that were not well-known before, even by locals. For example, the Lake Ohrid region has 18 natural monuments proclaimed as IUCN Category III protected areas by government decision no. 676, dated 20 December 2002. Among these monuments there are ten geological monuments, three hydrological monuments and five biological monuments.


When asked what the most difficult part was in preparing the nomination file, Dr Shumka noted that it took much effort to undertake a comparative analysis of Lake Ohrid with other ancient lakes in Europe and elsewhere in the world that are also listed on the World Heritage list, analysing the significant attributes of Lake Ohrid, why it is unique, and why it should be inscribed on the UNESCO World Heritage List. The difficulties, says Dr Shumka, lie in the fact that in Albania there are very few written studies or historical facts verifying ancient settlements in the area, because during the time of communism no extensive scientific study of the area was undertaken.

Spase Shumka 
The nomination document also examines the rapid changes and developments after 1990 and the increasing human population in the lake catchment areas (almost tripling), the eutrophication of the water, and the continuing use of water for agriculture as factors that are currently adversely affecting the ecosystems. It was only in November 1999 that the Albanian side of Lake Ohrid was proclaimed as a Protected Area, which covers both water and terrestrial ecosystems (Pogradec Terrestrial–Aquatic Territory Protected Landscape Area, with a surface area of 27,323 ha)..

Dr Shumka states that, unsurprisingly, the natural attributes of the Albanian side of Lake Ohrid are the same as on the Macedonian side. The nomination file also highlights that the Lake Ohrid and Prespa region represents a unique ecological and bio-geographical phenomenon in Europe. Along with a large number of endemic, rare and relict species of high significance, their different ecological characteristics, distribution and origin have contributed to the region‘s uniqueness.

Arta Dollani
Meanwhile, Arta Dollani, Director of Institute of Cultural Monuments of the Republic of Albania, advises on the cultural heritage of Lake Ohrid, highlighting that this is equally as important as the natural part: “The lakeside, the cultural attributes and landscape of Lin Peninsula and Lin village, as well as the scenic area of Lin and Drilon, the north part of Lin, and the pile dwellings (former stilt houses/palafittes) are all to be included in the nomination file. This region has cultural attributes and outstanding values similar to those of the Macedonian parts, which already have gained the World Heritage status. The proposed region has a special morphology and position. 
Surrounding fields, views from Galicica and Mali i Thate, archaeological ruins of the Palaeo-Christian church and palafitte along the lakeside in Lin village and its mosaic with its visual integrity and well-preserved traditional architecture, all encompass outstanding values of heritage. The buffer zone includes a region settled since pre-historic times, with traces from the Via Egnatia. The Lin Peninsula and its architecture, Palaeo-Christian church is one of the best examples of its kind in Albania, as well as traces of palafitte as a cultural landscape, and aspects of cultural heritage and traditional crafts. Having guidelines and the recommendations of experts from ICOMOS, IUCN & ICCROM to ensure the protection and integrity of the unique values of cultural heritage in the possible area for World Heritage nomination, the working group from the Ministry of Culture, Institute of Monuments and Regional Directorate of Korca have substantially contributed in the preparation of the Draft Annex – the World Heritage Supplement to the Management Plan of the Protected Landscape of Pogradec Region (2017–2027), a document that accompanies the nomination file. The technical group of the Ministry of Culture and Institute of Monuments undertook an evaluation of the cultural heritage material and spiritual aspects of the Albanian part of Lake Ohrid”- she says.
After the last revision, the nomination file will be sent to the Ministry of Foreign Affairs. It is this ministry that will hand the file to the UNESCO World Heritage Centre for the usual evaluation process by the IUCN and ICOMOS and eventually for discussion by the World Heritage Committee. Dr Shumka says that, hopefully in 2020, the Albanian part of Lake Ohrid will be inscribed as a World Heritage property.

Shqip

Dosja për nominimin e Liqenit të Ohrit si pasuri botërore në progres

Shqipëria po përparon në përgatitjen e dosjes për zgjerimin e pasurisë së trashëgimisë botërore natyrore dhe kulturore të rajonit të Liqenit të Ohrit, me pjesën shqiptare të Liqenit, e cila përbën një të tretën. Ministritë shqiptare të Mjesidit dhe Kulturës konfirmuan se projekti i financuar nga BE: “Drejt një qeverisjeje të përbashkët të trashëgimisë natyrore dhe kulturore ndërkufitare të rajonit të Liqenit të Ohrit”, po hyn tashmë në fazën finale me përgatitjen e dosjes së nominimit. “Ne kemi punuar shumë, dhe mendoj se tashmë dosja voluminoze është gati, thotë kreu i grupit të ekspertëve që po punojnë më diosjen z Spase Shumka, një hidrobiolog dhe professor në Universitetin Bujqësor Tiranë. Shpresohet që dosja të jetë gati për t’u dorëzuar në UNESCO nga autoritetet shqiptare në fillim të vitit që vjen.
Dosja për zgjerimin e këtij nominimi, (gjithashtu njihet si një modifikim i madh i kufirit të kësaj pasurie) tashmë ka 100 faqe dhe përfshin seksione që kanë të bëjnë me identifikimin dhe përshkrimin e kësaj pasurie, por më e rëndësishmja është justifikimi i përfshirjes së kësaj pjese të Liqenit në Listën e Trashëgimisë Botërore. Ka shumë fakte interesante për rajonin e Liqenit të Ohrit, që nuk kanë qenë të njohura më parë, edhe nga banorët lokalë. Për shembull, Rajoni i Liqenit të Ohrit, ka 18 monumente natyrore të shpallura si zona të mbrojtura, kategoria III sipas IUCN, në bazë të një vendimi qeverie nr 676 datë 20 dhjetor 2002. Mes këtyre monumenteve, janë dhjetë monumente gjeologjike, tre hidrologjike dhe pesë monumente biologjike.
Kur u pyet, se cila ishte pjesa më e vështirë në përgatitjen e kësaj dosjes, Dr Shumka theksoi se është dashur shumë përpjekje në analizën krahasuese të Liqenit të Ohrit me liqene të tjerë antikë në Europë dhe kudo në botë, që janë të listuar në Trashëgiminë botërore; është dashur të analizohen cilësitë e rëndësishme të Liqenit, përse ai është unik, dhe përse duhet të hyjë në listën e UNESCO. Vështirësia thotë Dr Shumka qendron gjithashtu në faktin se në Shqipëri ka pak studime të shkruara apo fakte historike që verifikojnë vendbanimet antike në zonë, sepse gjatë kohës së komunizmit, nuk ka patur studime shteruese shkencore për këtë zonë.
Dokumenti i nominimit gjithashtu ekzaminon ndryshimet dhe zhvillimet e shpejta pas viteve 1990 dhe rritjen e popullsisë në zonën rreth liqenit, ndotjen e ujit, dhe përdorimi i ujit për bujqësi si faktorë që aktualisht kanë prekur ekosistemet. Ishte nëntori i vitit 1999 kur pjesa shqiptare e Liqenit të Ohrit, u shpall zonë e mbrojtur, që përfshin ekosistemet e ujit dhe të tokës, gjithsej një sipërfaqe 27 323 ha.
Doktor Shumka deklaron se fatmirësisht atributet natyrore të pjesës shqiptare të Liqenit të Ohrit, janë njësoj si në pjesën maqedonase. Dosja e nominimit gjithashtu thekson se rajonet e Liqenit të Ohrit dhe Prespës përfaqësojnë një fenomen unik ekonologjik dhe biogjeografik në Europë. Bashkë më një numër të madh speciesh endemike, të rralla dhe relikte me rëndësi të lartë, karakteristikat e tyre ekologjike, shpërndarja dhe origjina kanë kontribuar në unicitetin e rajonit.
Ndërkohë Arta Dollani, Drejtore e Institutit të Monumenteve kulturore të Republikës së Shqipërisë flet mbi trashëgiminë kulturore të Liqenit të Ohrit duke theksuar se është po aq e rëndësishme sa trashëgimia natyrore. Në kufirin e zonës së propozuar për statusin pasuri botërore përfshihet: “Vija e Bregut të Liqenit, veçoritë kulturore të peisazhit të gadishullit të Linit dhe fshati Lin, zonat kritike për integritetin skenik të Liqenit (driloni, pjesa e bregut në veri të Linit), zonat ku janë identifikuar vendbanimet palafite”. Ky rajon i propozuar përfshin karakteristika dhe atribute të rëndësishme kulturore që pasqyrojnë ato të pjesës maqedonase që ka statusin pasuri botërore, thotë Dollani. Ajo shton se rajoni i propozuar ka një pozicion dhe morfologji të veçantë. Fushat përreth, fushëpamjet e hapura drejt malit Galicica, malit Mali i Thate, Rrafshit të Strugës dhe Ohrit, rrënojat arkeologjike të bazilikës paleokristiane dhe të vendbanimeve palafite përgjatë bregut të liqenit dhe fshati i Linit me me integritetin vizual të ruajtur ende dhe arkitekturën tradicionale, janë burime të trashëgimisë dhe vlera të qënësishme.
Kufiri i (propozuar) i këtij rajoni përfshin tipare që përcjellin vlerën e jashtëzakonshme universale të pronës në territorin maqedonas që ka status pasuri botërore.
Brenda këtij kufiri përfshihet një rajon i banuar që në periudhat prehistorike, udhëkalim i Via Egnatia, gadishullin e Linit me shëmbujt e arkitekturës së trashëguar, rënojat e kishës paleo kristiane dhe mozaikët e saj, një nga shembujt më përfaqësues të artit të punimit të mozaikut të periudhës paleokristine në Shqipëri, gjurmë te vendbanimeve palafite të identifikuara dhe peisazhi kulturor, aspekte dhe vlera të trashëgimisë shpirtërore dhe artizanatit lokal.
Në kuadër të projektit “Drejt një qeverisjeje të përbashkët të trashëgimisë natyrore dhe kulturore ndërkufitare të rajonit të Liqenit të Ohrit” është përgatitur dhe finalizuar “Dokumenti Strategjik i cili identifikon Mundësitë e Zhvillimit të Qendrueshëm në pjesën shqiptare të rajonit të Liqenit të Ohrit”. Ky dokument është përgatitur nga trupat këshillimore ICOMOS dhe IUCN në përgatitjen e të cilit kanë kontribuar institucionet shqiptare të përfshira në këtë projekt. Janë proces pergatitje: Drafti i dosjes së nominimit të rajonit shqiptar të Liqenit të Ohrit për statusin pasuri botërore e UNESCO-s si zgjerim i pasurisë së trashëgimisë botërore “Natural and Cultural Heritage of the Ohrid region”. “Manuali për mirëmbajtjen dhe rehabilitimin e trashëgimisë arkitektonike të pjesës shqiptare të Liqenit të Ohrit”.
Pas rishikimit të fundit, dosja e nominimit do të dërgohet në Ministrinë e Jashtme. I takon kësaj Ministrie që të dorëzojë dosjen në Qendrën e Trashëgimisë botërore të Unescos për procesin e vlerësimit të zakonshëm nga IUCN dhe ICOMOS, ku gjithashtu do bëhet dhe diskutimi i komitetit të Trashëgimisë Botërore. Doktor Shumka thotë se shpreson që në 2020 pjesa shqiptare e Liqenit të Ohrit të hyjë në UNESCO si pasuri e trashëgimisë botërore.

Monday, July 3, 2017

Llazi Icka, portreti i mjeshtrit të gdhendjes së drurit

Llazi Icka, është 80-vjeç edhe vazhdon të punojë me të njëjtin pasion që kishte kur ishte i ri dhe të krijojë objekte të mrekullueshme të gdhendura në dru. Menjëherë sapo futesh në punishten e tij të bën përshtypje qetësia dhe buzëqeshja në fytyrën e tij, dhe të krijon idenë e atij njeriu që ka jetuar aq shumë sa të të tregojë gjithçka për jetën. Ai ka një dashuri të madhe për të gjitha krijimet në studion e tij, që ndodhet diku në një nga rrugët e vjetra të Pogradecit.  Nëse do të shkoni në studion e tij, do të shihni se është vështirë të gjesh një sipërfaqe në mur ku nuk ka objekte të varuara të punuara nga ai, madje edhe fasada e shtëpisë së tij 3-katëshe është e mbuluar me gdhendje druri. Nëse i shihni me kujdes të gjitha punimet e tij do të bieni në dashuri dhe është e vështirë të zgjedhësh kë të blesh. Kjo sepse në punimet e tij duket pasioni dhe dashuria që ai ka derdhur në to. 
Ai punon çdo ditë në punishten e tij, duke kaluar orë të tëra pa e vënë re kohën që kalon, i përkushtuar për t’i dhënë perfeksion çdo detaji të krijimit të tij. Me humor thotë: “Nëse do të bësh art, nuk duhet të nxitohesh. Kur e pyesin se cilin nga krijimet e tij pëlqen më shumë, ai përgjigjet se i do të gjitha dhe nuk mund të zgjedhë. Llazi e ka trashëguar artin e gdhendjes së drurit nga gjyshi i tij, Mihali dhe baba i tij, Spiro. Për të atin, Llazi rrëfen një histori interesante: “Sa herë që babai im gdhendte dru, ai i fliste drurit, sikur t’i kërkonte falje që do ta transformonte, ose sikur e pyeste se çfarë forme donte t’i jepte. Për mua ishte e mrekullueshme ta shihja teksa i fliste drurit para se ta gdhendte dhe këtë gjë ai e bëri për 40 vjet”, kujton Llazi. Kur ishte i vogël, ai qëndronte pas babait dhe e vështronte në heshtje teksa punonte. Më pas ai filloi të vizatonte objekte të ndryshme dhe t’i gdhendte ato dhe u bë më pas mjeshtri i artit të gdhendjes së drurit. Kur e pyesin se sa kohë i duhet të përfundojë një objekt, ai tregon se në varësi të objektit mund t’i duhen disa javë. Ai i njeh aq mirë të gjitha llojet e drurit, saqë e dallon cilësinë e drurit me një të prekur, po ashtu di dhe vendin se ku mund ta gjejë llojin cilësor të drurit. Ndonjëherë ai u kërkon fermerëve të fshatit Bishnicë dhe Gora që t’i sjellin copa druri, ndërsa në raste të tjera ai i gjen vetë, duke bërë shëtitje rreth liqenit dhe kthehet në punishten e tij për t’i kthyer ato në vepra arti. Në studion e tij gjenden më shumë se 500 objekte, disa janë ornamente, disa janë për përdorim praktik si: karrige, tavolina, shkallë etj. 
Mjeshtëria e tij nuk njihet vetëm në Pogradec por në të gjithë vendin. 
Disa nga veprat e tij kanë qenë në ekspozitë dhe shumë artikuj në media i janë dedikuar atij. Tanimë, sfida mbetet që këtë traditë ta kalojë në duar të sigurta. Djali i tij është profesor, por në kohën e lirë ai qëndron në studion e babait të tij dhe punon duke gdhendur dru. Llazi tregon me krenari që edhe djali dhe vajza e tij dinë të gdhendin dru. Djali ka të njëjtin pasion si i ati, por s’mund t’i kushtojë të njëjtën kohë si ai. Por, ai ka premtuar se do ta mbajë gjallë këtë traditë. Kjo është ajo ç’ka quhet ‘Trashëgimi Botërore’, të pasosh vlerat te brezat pasardhës duke ruajtur ato vlera në vitet që do të vijnë. Në sytë dhe në buzëqeshjen e këtij njeriu, mund të shohësh qartë kënaqësinë e misionit të tij të përmbushur.

Ky artikull u publikua në Gazetën 5 "Mbrojtja e Liqenit të Ohrit"
http://whc.unesco.org/en/lake-ohrid-region


**

Llazi Icka, portrait of the man who spent a life in wood carving 

Llazi Icka is in his 80s but is still working with the same passion he did as a young boy, carving wood and creating wonderful objects. Once you meet him in his studio, you are hit by his tranquil face and the smile of a man who has lived enough to teach you much about life. He is in love with everything around his shop, which is situated among the old streets of Pogradec. If you visit the studio of Llazi Icka—the well-known master of woodcraft in Pogradec—you will notice that it is hard to find a piece of wall without an object hanging from it; all the walls are covered, and even the back façade of his three-floor house is carved in wood.

Stay a while and focus your eyes on each of his works and you will fall in love with all of them, not knowing which to buy. This is because he has made each of these objects with passion and love. He works here every day, without noticing the time pass by, paying attention to every detail of his work. He observes: “If you want to make art, don’t rush, you can’t do art rushing.” If you ask him to choose his favourite work he says that he loves them all. Llazi inherited this craft from his grandfather Mihali and his father, Spiro, both of whom loved this profession. He recalls a story: “Every time my father started to work on a piece of wood, he talked to it for a while, as if he wanted to apologise for transforming it, or to ask what form it would like to take. It was something amazing to see him talking to the wood before carving it. And he did so for more than 40 years.”

When he was a little boy, Llazi followed his father’s work attentively and, without saying anything, started to draw different objects and then design them. He then became the man to inherit this tradition to its fullest. If you ask him how many days he needs to complete an artwork in wood, he says that sometimes it takes him weeks. Because of his knowledge of the different types of wood, he can judge the quality just by touch, and he knows where to find it. Sometimes, he asks farmers in the villages of Bishnica and Gora to bring pieces of wood that he needs, while on other occasions he finds the pieces himself while walking around the lake, turning them into beautiful objects.

In his studio there are more than 500 wooden objects, some are ornaments, while others have a practical use—chairs, tables, stairs. His work is known not only in Pogradec, but throughout the country. Some of his artwork has been exhibited, and many articles have been written about him. Now, the challenge is to pass this tradition into good hands. His son is a professor but during his spare time he chooses to stay in his father’s studio, working and carving wood. As Llazi proudly affirms, his son and daughter both know how to carve wood. The son has the same passion but cannot dedicate the same amount of time to this profession as his father. He has promised to keep this tradition alive.

This is what World Heritage is all about, passing on our values to the younger generations and preserving those values for the years to come. In the eyes and the smile of this noble man you can see the satisfaction of an accomplished mission.


Ps. This article was published in the Newsletter 5 "Protecting Lake Ohrid"
http://whc.unesco.org/en/lake-ohrid-region

Thursday, June 29, 2017

Diatoms from Lake Ohrid

Diatoms are microscopic algae that are photosynthetic. Each diatom cell is enclosed in a silica shell (called the frustule) which have distinctive shapes and ornamentations. The ornamentations are often species specific and can thus provide important information for their identification and classification. Diatoms inhabit almost all bodies of water including fresh, brackish and salt water, and also terrestrial habitats such as wet rocks, mosses, soils, and even caves. They are either planktonic (living in the open water) or benthic (growing associated with or attached to a particular surface). Different estimates of diatom diversity have been offered. Some authors suggested there may be more than 200,000 species of diatoms (extant and fossil) but more recently a much reduced estimate of 20,000 species was given.

Several sites in the world are known as hot-spots for high diatom diversity, most of which represent oligotrophic lakes (i.e. those that are poor in nutrients and abundant in oxygen in the deeper parts). Among them, ancient lakes (i.e. those that have continuously existed since before the Last Glacial Maximum) have special importance, due to the specific living flora and fauna. Their prolonged isolation from other ecosystems resulted in extraordinary biodiversity and a high number of endemic lineages.

Lake Ohrid, through its two million year history, accumulated unprecedented endemism with ca. 500 endemic species, including diatoms as one of the most species-rich groups of organisms. Until now a total of ca. 800 diatom species are reported in the lake, ca. 200 of them endemic and ca. 15 relict species, which were previously described as fossils from the Neogene Pannonian lacustrine basins in Romania. Most of the endemic and relict species are found at the bottom of the lake.
Although the planktonic diversity is comparatively small, the community is a combination of widespread, endemic and relict species. Benthic community, besides its extraordinary diversity, is characterized also by a high degree of endemism, and a presence of relict species and species from genera primarily considered as more diverse in marine habitats. The distribution of the benthic species is not homogeneous, but instead limited to particular habitats. The three zones of diatom communities observed in Lake Ohrid – littoral (up to 10 m in depth), sublittoral (10-25 m) and profundal (25-50 m) – appear to be driven by water depth, and water chemistry (primarily total phosphorus concentration, ammonia and conductivity). These three communities are inhabited by different endemic species. It is assumed that geographic and ecological modes of speciation may play equally important roles in creating and maintaining the extraordinary diatom diversity and endemism in Lake Ohrid.
Intriguingly, both molecular and fossil data show that most of the endemic lineages evolved in the initial phase of the lake development and have been maintained in the recent flora under different environmental conditions over the last 1.3 million years. It has been proposed only recently that three main processes potentially shape the extant patterns of diatom diversity in Lake Ohrid: i) multiple colonization events “species scatters”; ii) a single colonization and diversification “species flocks”; iii) multiple colonizations with subsequent intralacustrine speciation. The last hypothesis is probably most realistic and can explain both the high diversity and endemism of diatoms in Lake Ohrid. 

Ongoing research on molecular phylogenies of several diatom genera will provide deeper insights about the age and origin of the endemic diatom lineages and improve our understanding about the long-term drivers of diatom endemism in Lake Ohrid. Analyses of the fossil diatom flora preserved in the sediments of Lake Ohrid, reveal presence of four major shifts in diatom composition during its existence. The shifts of the dominant species in the fossil diatom assemblages are driven primarily by temperature-induced productivity shifts, while the other physico-chemical factors like nutrients play a secondary role. These environmental changes resulted in the extinction of some endemic and relict species, both from plankton and benthos, while some species (such as Cyclotella fottii, Amphora transylvanica, Campylodiscus spp. Surirella spp.) have a greater resistance to environmental changes and have survived to the present day.

However, their existence nowadays is strongly endangered due to dramatically increased eutrophication of the lake (i.e. more nutrients have entered the lake causing a dense growth of plant life), as the result of inappropriate management of the lake and its surroundings. Species from two communities living in the littoral zone and in the depth of the lake are at a high risk of extinction. The main factors affecting the littoral community are infrastructural projects, the modification of the habitats (destruction or fragmentation of the reed belt) and variation of the water level (drying up of the littoral zone). Factors affecting the profundal zone are different and result from eutrophication, including increases in sedimentation rates of organic and inorganic sediment, turbidity (cloudiness of the water), nutrient concentration, and pollutants, as well as decreases in the phototrophic zone and concentration of oxygen.

Continuation of strong human impacts on the lake will result in the extinction of many endemic and relict species. In such a case the lake will lose its significant attribute "most diverse and important". Diatoms have survived two million years facing different challenges, having witnessed many changes in the environment. But their future is uncertain due to the inappropriate treatment of the lake by humans as a water reservoir or commercial product. Lake Ohrid is heritage which must be protected, defended and treated as such.

Diatometë e Liqenit të Ohrit

Diatometë janë alga mikroskopike që janë fotosintetike. Çdo qelizë e diatomave janë të mbyllura në një guackë silikoni e quajtur ‘frustule’, e cila ka forma të dukshme dhe ornamente të ndryshme. Ornamentet janë shpesh elemente specifike qe japin informacion të rëndësishëm për identifikimin dhe klasifikimin. Diatometë jetojnë thuajse në gjithë organizmat e ujit, përfshi ujrat e freskët, të kripur apo të embël, dhe gjithashtu në habitatet tokësore si shkëmbinj të lagur, myshqe, shpella.
Ato janë ose sipërfaqësore, që jetojnë në ujëra të hapura, ose thellë, që formohen bashke me një zonë të caktuar. Janë bërë vlerësime të ndryshme të diatomave të ndryshme. Disa autorë sugjerojnë se janë më shumë se 200 mijë specie të diatomave (ekzistuese apo fosile) por së fundi ato janë reduktuar deri në 20 mijë specie;
Disa vende në botë janë të njohura si hot-spote për një diversitet shumë të lartë diatomash. Shumica e tyre përfaqësojnë liqenet oligotrofe (pra ato që janë të varfra në lëndë ushqyese dhe bollshme në oksigjen në pjesët e thella). Mes tyre liqenet antike (si ata që vazhdojnë të ekzistojnë që para maksimumi  Akullnajës së fundit ) kanë rëndësi special për shkak të florës dhe faunës që vazhdon të mbijetojë. Izolimi i tyre i vazhdueshëm nga ekosisteme të tjera rezulton në biodiversitet të jashtëzakonshëm dhe një numër të lartë të linjave endemike.
Liqeni i Ohrit, gjatë 2 milionë viteve histori të tij, ka akulumuar një endemizëm të paprecentë me rreth 500 specie të tilla, përfshi dhe Diatometë si një nga grupet e organizmave më të pasura në specie. Sot janë në total rreth 800 diatoma të raportuara në liqen, nga të cilat rreth 200 prej tyre  janë endemike, rreth 15 janë specie relikte, të cilat më parë përshkruheshin si fosile nga pellgjet neogjene pannoniane, në Rumani. Shumica e specieve endemike dhe relikte gjenden në fund të Liqenit.
Pavarësisht se diversiteti plantonik është krahasimisht i vogël, komuniteti i diatomave është një vazhdim i specieve endemike dhe relikte. Komunteti Bentik përvec diversitetit të jashtëzakoshëm karakterizohet dhe nga një nivel i lartë i endeizmit, dhe prezencë e specieve relkikte dhe specieve të përgjithshme që konsiderohen më diverse në habitatet detare. Shpërndarja e specieve bentike nuk është homogjene, por e limituar në disa habitate të veçanta. Tri zona të komuniteteve të diatomave janë vëzhguar në Liqenin e Ohrit: në breg, deri në thellësi 10 metra: ato pak më të thella në 10-25 metra: dhe ato të thella farë nga 25-50 metra, që varen nga thellësia e ujrave dhe kimia e ujit (Përqendrimi total i fosforit, amoniaku dhe përçueshmëria). Të tre komunuitetet jetohen nga specie të ndryshme endemike.
Mendohet se mënyrat gjeologjike dhe ekologjike të këtij shtretësimi mund të luajnë role njësoj të rëndësishme ne krijimin dhe ruajtjen e diversitetit të jashtëzakonshë të diatomave dhe endemizmit në Liqenin e Ohrit. Çuditërisht të dhënat molekulare dhe fosile tregojnë se shumica e linjave endemike janë zhvilluar në fazën fillestare të zhvillimit të Liqenit dhe kanë ruajtur florën deri më sot në kushtet e ndryshme të mjedisit për rreth të paktën 1.3 milionë vjet. Mendohet së fundi që jane tre procese kryesore që kanë formësuar në mënyrë potenciale format ekzistuese të diversitetit të diatomave në Liqenin e Ohrit: kolonizimi i shumfishtë të specieve të shpërndara; kolonizimi dhe diversifikimi i vetëm  i tufave te specieve; kolonizimi i shumfishtë i specieve ‘intralakustrine’. Hipoteza e fundit është më realiste dhe mund të shpjegojë të dyja dhe diversitetin e lartë dhe endemizimin e diatomave në Liqenin e Ohrit. Kërkimet e vazhdueshme në filogjenet molekulare të disa diatomave të përgjithshme mund të japin një shikim më të thellë të moshës dhe origjinës së linjes së diatomave endemike dhe të përmirësojnë kuptimin tonë për fenomenet e endemizimit afatgjatë të diatomave në Liqenin e Ohrit. Analizat e fosileve të florës së diatomave, të ruajtura në sendimentet e Liqenit të Ohrit, zbulojnë praninë e katër ndryshimeve të mëdha te përbërja e diatomave gjatë ekzistencës së tyre. Këto zhvllime të specieve dominante në grumbujt e fosileve të diatomave kanë ndodhur kryesisht nga ndryshimet e produktivitetit të ndikuara nga temperaturat, ndërsa faktorët e tjerë fiziko-kimik si lëndët ushqyese, kanë luajtur një rol dytësor. Këto ndryshime mjedisore kanë rezultuar në zhdukjen e disa specieve endemike dhe relikte si nga sipërfaqja dhe thellësia, ndërsa disa prej tyre si (cyclotella fotti, Amphora transylvanica, Campylodiscus spp. Surirella spp.) kanë patur një rezistencë më të madhe ndaj ndryshimeve mjedisore dhe kanë mbijetuar dhe sot e kësaj dite.

Sidoqoftë, ekzstenca e tyre sot është e kërcënuar fort nga eutrofikimi dramatik i liqenit në rritje (që do të thotë nga indregientet që kanë hyrë në liqen duke shkaktuar një denduri në rritje të jetës së bimëve, si pasojë e menaxhimit të papërshtatshëm të liqenit dhe rrethinave të tij. Speciet nga dy komuniteteve që jetojnë në zonën e bregut, dhe në thellësi të liqenit kanë rrezik të lartë zhdukjeje.
Faktorët kryesore që ndikojnë komunitetin e këtyre specieve ne breg, janë projektet infrastrukturore, modifikimet e habitateve, shkatërrimet apo fragmentimet e brezit të kallamishteve dhe ndryshimi i nivelit të ujit (tharja ne breg). Faktorët që ndikojnë zonat e thella janë rezultat i ndotjes, përfshi rritjen e nivelit të sendimenteve organike dhe jo organike, të turbullirave të ujit, të përqëndrimit të lëndëve ushqyese dhe ndotësve, renia në zonat fototrofike dhe e përqëndrimit të oksigjenit.
Vazhdimi i impaktit të fortë njerëzor në liqen do të rezultojë në zhdukjen e shumë specieve endemike dhe relikte. Në këtë mënyrë, liqeni do të humbë atributet e tij të rëndësishme, shumë të ndryshme dhe të rëndësishme. Diatometë kanë mbijetuar dy milion vjet duke u përballur me ndryshime të shumta dhe duke dëshmuar shumë ndryshime të mjedisit. Por e ardhmja e tyre është e pasigurt për shkak të trajtimit të papërshtatshëm të liqenit nga njerëzit, që e konsiderojnë si rezervuar uji dhe produkt komercial. Liqeni i Ohrit është Trashëgimi që duhet mbrojtur dhe ruajtur si e tillë.  

Monday, June 26, 2017

The lovely guest house of Rosa in Lin Village

Lin, situated on the shores of Lake Ohrid, is that picturesque village and peninsula you see once you begin to descend Qafa e Thanes on the border between Albania and the former Yugoslav Republic of Macedonia. It is a lovely village with red-roofed houses and covered in flowers. The lake here shows its deepest blue, creating a perfect harmony against the hilly bay. If you are a visitor to Lin and want to stay a night or two, Rosa’s guest house is perfect. Everybody knows Rosa and her husband, who run one of the two guest houses in the village. 
She has learned how to promote her business, and the guest house is already on Trip Advisor and in many travel guides that include Lin in their itineraries. Rosa understands that listing a business with online travel agencies and establishing connections with tour guides and tour operators are crucial to having tourists throughout the year, not only in summer. But the best promotion is her hospitality, the way she cares for her guests, cooks and serves breakfast, her clean house and permanent smile. It means a lot to a tourist. People talk about the guest house, suggest it to friends, and so she always has visitors. The three-storey house has six rooms with twelve beds, though it can accommodate more than 15 people. Rosa has thought much on how to keep guests busy and happy. The best place is the garden with its lake view. The lake is at your feet, and right there is a private boat, free for guests. You can take a ride onto Ohrid Lake, feel and breathe it fully. She also has a private beach, where you can sunbathe and swim throughout the day. 
 
 Her guest house is a Bed & Breakfast, though you can order lunch or dinner, which she will prepare with care using the fresh produce of the village. The king of the table is always Koran, the endemic trout, one of 17 species of fish found in the depths of Lake Ohrid. Byrek or lakror filled with fresh vegetables are always part of the meal. Some wine or raki is always present. After a restful sleep, you have the best breakfast ever: eggs, butter, pancakes with jam, homemade with a rich flavour.
The tourists she looks after are delighted with their stay at her guest house, promising to return.
The Bed & Breakfast forms part of Tour Egnatia, for tourists from as far away as Australia, which includes a night’s accommodation in her house. Rosa is full of optimism about the business she has chosen. She is only 35 years old and is confident in managing her business with her husband, and has ideas to expand; already, in the summer, she takes on two people—her nieces. This family business concentrated on Rosa, her house and her hospitality is an example for other residents by the shores of Lake Ohrid.


Bujtina e këndshme e Rozës në Lin


Fshati piktoresk dhe gadishulli i Linit shtrihet në bregun e Liqenit të Ohrit dhe është fshati i parë që duket sapo zbret Qafën e Thanës, në kufi me Shqipërinë dhe Ish-republikën Jugosllave të Maqedonisë. Është një fshat i këndshëm me shtëpi me çati të kuqe dhe të rrethuara me lule. Liqeni këtu reflekton ngjyrën blu të fortë, i cili bie në harmoni me gjirin kodrinor. Nëse vendosni të vizitoni Linin dhe doni të qëndroni një natë apo dy netë, bujtina e Rozës është ideale për të pushuar. Të gjithë e njohin Rozën dhe bashkëshortin e saj, të cilët drejtojnë një nga bujtinat në fshatin Lin. Roza ka mësuar të promovojë biznesin e saj dhe bujtina është e regjistruar në TripAdvisor dhe në shumë guida të tjera udhëtimi që përfshijnë Linin në itineraret e tyre. 
Roza është e njohur me faktin se listimi i biznesit në agjencitë online të udhëtimeve dhe kontakti me operatorët turistikë janë shumë të rëndësishme për tërheqjen e turistëve gjatë gjithë vitit, jo vetëm në sezonin veror. Por promovimi më i mirë është mikpritja e saj, mënyra si ajo kujdeset për mysafirët, si gatuan dhe si shërben mëngjesin, shtëpia saj e pastër dhe buzëqeshja e saj. Kjo do të thotë shumë për turistët, njerëzit flasin për bujtinën, ua sugjerojnë miqve të tyre dhe këto sjellin shumë vizitorë. Shtëpia 3-katëshe ka 6 dhoma dhe 12 shtretër, edhe pse mund të akomodojë më shumë se 15 njerëz. Roza ka menduar se si t’i argëtojë dhe lumturojë mysafirët e saj. Hapësira më e mirë është kopshti me pamje nga liqeni. Liqeni është në buzë të kopshtit dhe atje mund të përdorni varkën private të bujtinës, e cila është pa pagesë për mysafirët. Mund të bëni një shëtitje me varkë në liqenin e Ohrit dhe të shijoni bukurinë e tij në mënyrën më të mirë të mundshme. Bujtina ka dhe një plazh privat ku mund të bëni banjo dielli dhe të notoni në liqen. Bujtina e saj ofron fjetje dhe mëngjes, por gjithashtu ju mund të porositni drekë ose darkë, të cilën Roza do t’ua përgatisë me kujdes dhe me produkte të freskëta të fshatit. Mbreti i tavolinës është gjithmonë peshku i Koranit, trofta - një nga 17 llojet e peshqve që gjendet në thellësitë e liqenit të Ohrit. Byreku ose lakrori i mbushur me perime të freskëta janë gjithmonë pjesë e gatimeve. Po ashtu dhe pak verë ose raki janë gjithmonë prezente në tavolinë. Pas një gjumi të këndshëm, ju pret mëngjesi i shijshëm me: vezë, gjalpë, petulla me reçel të bërë vetë me shije të mrekullushme. 
Turistët që kanë qëndruar të bujtina saj janë larguar gjithmonë të kënaqur dhe kanë premtuar se do të kthehen sërish. Bujtina e Rozës është pjesë e turit të Egnatias, nga i cili ajo ka patur turistë që kanë ardhur nga Australia e largët dhe kanë qëndruar në shtëpinë e saj. Roza shprehet shumë optimiste për biznesin që ajo ka hapur. Ajo është vetëm 35 vjeçe dhe ka shumë vetëbesim në menaxhimin e biznesit të saj së bashku me bashkëshortin dhe ka ide të reja për të zgjeruar biznesin e saj. Në verë ajo merr dy mbesat e saj që të punojnë aty. Ky biznes familjar i përqendruar te Roza, shtëpia e saj dhe mikpritja janë një shembull i mirë për banorët e tjerë që jetojnë pranë brigjeve të liqenit të Ohrit.

Monday, June 19, 2017

Activities on Lake Ohrid Day, 21 june 2017


Credits: @ArdianFezollari 
Lake Ohrid is unique, and has its special day. This day is 21th of June and is celebrated every year from the Municipalities of Pogradec, Ohrid and Struga. The decision for declaring this day- as the Lake Ohrid Day, was taken 17 years ago in February 2000 by the Joint Lake Ohrid Management Board.This year is the Municipality of Pogradec organizing the activities on this day. It is become a tradition that each of three Municipalities around lake Ohrid (Ohrid, Struga and Pogradec) organize the joint celebration by rotation.
On this day, the Municipality of Pogradec will also open the Tourist Season for this year. The activities headed by the Mayor of Pogradec Mr, Eduard Kapri will start on 9.00 AM and will last in the late hours of evening.
It will be a tour in several places from Lin to Pogradec. The activities are starting in the City Square, where a special program is dedicated for children, with clowns, face painting, animated dancing, games, and other entertainment.
It continues at City's Odeon with the official celebration of this day, where three Mayors of Pogradec, Ohrid, Struga will hold a speech on this occasion.
A culinary festival as always is part of activities. There will be some air-sports activities, with aeronautic demonstration in the sky of the City.
Sports activities also include: Cyclic ride from Lin to the Lake's bridge; Swimmers competition at 150 meters; Water Sports: beach volley, football/youth academy, kung fu Pogradec etc
An exhibition and Artisan Fair is planned after midday in the Park, where everyone can see and buy some artworks made by Pogradeci artisans.
For the lovers of photography, will be a special event. The well known photographer Ardian Fezollari opens at Art Gallery the exhibition "The days of Pogradec', at 19.00h.
In the evening, everyone can enjoy poetry performance and music in the City Square.
It will be also a symbolic closing ceremony by the Mayor Kapri at 21.00h in a festive atmosphere

**

Liqeni i Ohrit është unik dhe ndaj ka një ditë speciale kushtuar atij. 21 Qershori ëshë Dita e Liqenit të Ohrit dhe festohet nga bashkia e Pogradecit, Ohrit dhe Strugës. Vendimi për ta deklaruar këtë  ditë si “Dita e Liqenit të Ohrit” është marrë para 17 vitesh në Shkurt të vitit 2000 nga Bordi i Përbashkët Menaxhues i Liqenit të Ohrit.
Në këtë ditë Bashkia e Pogradecit do të hapë sezonin turistik për këtë vit. Aktivitetet do të drejtohen nga kryetari i Bashkisë së Pogradecit, Z. Eduard Kapri, të cilat do të nisin që në orën 9:00 të mëngjesit deri në orët e vona të mbrëmjes.
Do të zhvillohet dhe një tur në disa zona nga Lin në Pogradec. Aktivitetet do të fillojnë në qendrën e qytetit, ku një program i veçantë është dedikuar fëmijëve, me shfaqje me klloun, vallëzime të animuara, vizatime në fytyrë, lojëra dhe argëtime të tjera.
Aktivitetet do të vazhdojnë në Odeonin e Qytetit me festimet zyrtare të kësaj dite, ku tre kryetarët e bashkive të Pogradecit, Ohrit dhe Strugës do të mbajnë një fjalim për këtë ditë.
Festival ii kulinarisë do të jetë pjesë e aktiviteteve si gjithmonë.  Do të ketë sporte ajrore, me shfaqje aeronautike në qiellin e qytetit të Pogradecit.
Aktivitete sportive të tjera sportive do të jenë: shëtitje me biçikleta nga Lini deri në urën e Liqenit, konkursi i notarëve deri në 150 metra, sporte ujore, volejboll në plazh, futboll, kung-fu etj.
Në mesditë është planifikuar ekspozita e artizanëve që do të mbahet në park, ku të gjithë mund të shohin dhe të blejnë vepra nga artizanët e Pogradecit.
Për të apasionuarit pas fotografisë, do të ketë një event të veçantë. Fotografi i mirënjohur, Ardian Fezollari hap ekspozitën “Ditët e Pogradecit”, në orën 7 të pasdites.
Në darkë, kushdo mund të shijoj recitime dhe muzikë në qendrën e qytetit.
Në orën 21:00 do të jetë mbyllja simbolike e eventit nga kryebashkiaku Kapri në një atmosferë festive.

Monday, June 12, 2017

UNESCO mission recommends halting the construction projects of the Galičica ski resort

From 9 to 14 April 2017, a joint World Heritage Centre/ICOMOS/IUCN Reactive Monitoring mission visited the World Heritage property of Natural and Cultural Heritage of the Ohrid region (the Former Yugoslav Republic of Macedonia.

The report with findings from this mission is available at http://whc.unesco.org/en/list/99/documents/.

The mission discussed with the authorities the overall state of conservation of the property and provided technical assistance on the scope and development of a SEA, which should comprehensively assess the potential individual and cumulative impacts of all above-mentioned projects on the Outstanding Universal Value (OUV) of the property.

The 2017 mission concluded that some of the proposals for large-scale infrastructure and construction projects, such as sub-sections (a) and (e) of the A3 road and the Galičica ski resort within the property could lead to irreversible changes to the property, in combination with the developments and transformations that have already occurred in the urban settlements and lakeshore since its inscription. The mission strongly recommended to completely abandon the Galičica ski centre project, keep the internal national park zoning as is, and consider developing ecotourism options that would not negatively impact the property.

Therefore, it is recommended that the Committee request the State Party to halt the construction projects of the Galičica ski resort, as well as the sub-sections (a) and (e) of the A3 road. It is also recommended that the Committee reminds the State Party that all projects including those submitted to major donors such as the European Union which may have potential negative impacts on the OUV of the property, should be submitted to the World Heritage Centre and the Advisory Bodies for review in conformity with Paragraph 172 of the Operational Guidelines. 

Considering the level of threats to the property, the mission identified a set of recommendations, some of which need to be prioritized and fulfilled over the next two years, in addition to those adopted in 2016 that still need to be fulfilled. The findings of the mission suggest that the overall state of conservation can be considered as vulnerable, and if the priority recommendations are not implemented within the suggested two-year time frame (i.e. in 2019), the property may meet the criteria for inscription on the List of World Heritage in Danger. 

It is therefore recommended that the Committee request the State Party to submit, by 1 February 2018, a progress report on the implementation of these priority recommendations for review by the World Heritage Centre and the Advisory Bodies. If in their assessment insufficient progress is being made, the property will be examined by the Committee at its 42nd session in 2018.

http://whc.unesco.org/archive/2017/whc17-41com-7BAdd-en.pdf

Monday, June 5, 2017

World Environment Day- UNESCO message for 2017

5th June is the World Environment Day, a day when UN and other organisations are encouraging worldwide awareness and action for the protection of our environment.

On occasion of this Day, Ms Irina Bokova, the director General of UNESCO have a message to deliver on how to protect nature and Unesco natural world heritage. The topic for this year is "Connecting People with Nature"

Here is her full message on This Day:

It may seem hard to believe now, but, fifty years ago, it was thought the best way to protect nature was to make it off-limits to the human population…

Today, we know better.

We now know that the closer the relationship between people and their natural environment the more likely people are to appreciate the importance of nature and its biodiversity, heritage and water, for their personal well-being and the planet’s future.

This spirit guides all UNESCO’s action, embodied in a unique global network of UNESCO-designated sites, designed to bring people closer to nature, drawing a new map of the world -- a map of unity and peace, beyond borders, between women and men and the environment around them.

UNESCO Biosphere Reserves, UNESCO Global Geoparks and World Heritage sites – often overlying key strategic surface or groundwater resources -- bring together more than 2,000 exceptional sites around the world. All of them employ local people and have their doors wide open to the public, because we know now this is the surest path to more inclusive and sustainable development, respectful of the boundaries of the planet.
Geoparks are open-air history books that take us back millions of years in time. Biosphere reserves are places where local communities tackle development challenges by crafting new social and economic pathways to sustainability. Geoparks and Biosphere Reserves combine conservation with education and innovative approaches to sustainable local development, such as ecotourism and organic agriculture.

All this is led forward locally, but these sites fit into a unique global network that allow ideas, experience and best practices to be shared far afield. Respect for nature comes with understanding, which is why UNESCO launched an educational kit on biodiversity for schoolchildren.

Water connects people to nature, and many UNESCO Cultural World Heritage sites are examples of how humanity has managed water to obtain it, store it, harness its power and conserve it. Look no further than the aqueducts, water gardens, and mills that mark our landscapes.

Today, I invite everyone to take time out from busy lives and to visit one of UNESCO’s sites. For a moment of contemplation, immerse yourself in a Persian Garden in Iran, where water plays an astonishing symbolic and ornamental role. In Tumbler Ridge Global Geopark in Canada, go for a swim in crystal-clear alpine lakes and sleep under the stars. Or go trekking in Jordan’s Mujib Biosphere Reserve, which lies 420 m below sea level in places, thanks to its proximity to the Dead Sea.

On this World Environment Day, I call all countries to make the most of UNESCO designated sites -- most of all, I call on women and men everywhere to connect with the nature around them that gives beauty, meaning and harmony to the lives we lead.